تکنولوژی نظامی

آخرین نسل موشک های ضد زره دراختیار رزمندگان مقاومت/ موشک الماس ایرانی


تاریخچه موشک های ضد زره

استفاده از موشک های ضد زره به جنگ جهانی اول بر میگردد اما معروف‌ترین سلاح ضدتانک قرن اخیر در دنیا همان راکت‌انداز ساده آر- پی- جی- ۷ است که مانند کلاشنیکف محصول روسیه (شوروی سابق) بوده و در بسیاری از نیرو‌های نظامی و شبه نظامی کشور‌های غربی و شرقی به خدمت گرفته شده است. از زمان روی کار آمدن موشک‌های ضد زره، خصوصاً با ورود به خدمت نمونه‌های دارای هدایت نیمه خودکار، روزگار برای ادوات زرهی دشوار شد.

چه تفاوتی بین راکت و موشک وجود دارد؟

در بیان ساده تفاوت راکت و موشک باید گفت موشک، راکتی است که به سامانه هدایت و کنترل و در انواع دوربرد به سامانه ناوبری علاوه بر آن دو مجهز می‌شود. هر چند همواره ضرب‌المثل دست بالای دست بسیار است در زمینه نبرد زره و ضد زره قابل بیان است، اما تجربه جنگ‌های مختلف از جنگ تحمیلی هشت ساله رژیم بعث عراق علیه ایران تا نبرد‌های بندر الحدیده یمن در همین سال‌ها نشان می‌دهد خطرناک‌ترین سلاح ضد زره، همانا موشک‌های هدایت شونده هستند. این سلاح از روی پرتابگر‌های ثابت و متحرک زمینی و بالگرد‌ها و امروزه پهپاد‌ها و حتی هواپیما‌های سرنشین‌دار علیه ادوات زرهی به کار گرفته می‌شوند.


نسل های مختلف موشک های ضد زره

نسل اول موشک های ضد زره”فرمان به خط دید دستی”

در نسل اول هدایت موشک‌های ضد زره مانند مالیوتکا از روش «فرمان به خط دید دستی»، غیرخودکار یا MCLOS (Manual Command to Line- Of- Sight)

نسل دوم هدایت از روش “فرمان به خط دید نیمه خودکار”

در نسل دوم هدایت از روش «فرمان به خط دید نیمه خودکار» یا SACLOS (Semi- Automatic Command to Line- Of- Sight) استفاده می‌شود که موشک‌های تاو، میلان و حتی کورنت در این دسته قرار می‌گیرند. شیوه ارتباط پرتابگر با موشک در این نسل‌ها متنوع بوده است.

نوشته های مشابه


نسل سوم هدایت در موشک‌های ضد زره”شلیک و فراموش کن”

نسل سوم هدایت در موشک‌های ضد زره هدایت به سبک «Fire-and-forget» هستند. هلفایر (مدل L) با هدایت راداری موج میلیمتری و جاولین با هدایت تصویری فروسرخ از جمله موشک‌های نسل سومی هستند که عملکرد “شلیک و فراموش کن” دارند و البته از جست‌وجوگر‌های مختلفی استفاده می‌نمایند.

اصطلاح تخصصی موشکی «شلیک کن، فراموش کن» (Fire-and-forget) یا «شلیک و بعد هیچ» به سیستم هدف‌گیری این سامانه که مختص موشک‌های نقطه‌زن است اشاره دارد. در این سیستم فقط کافیست اطلاعات کلی هدف قبل از شلیک در حافظه موشک برنامه‌ریزی شوند.

ابتدا باید داده‌ها و آنچه به عنوان هدف در نظر گرفته شده در حافظه موشک برنامه‌ریزی شوند. این اطلاعات شامل نشانه‌گیری به سوی هدف، اندازه‌گیری‌های راداری (از جمله شتاب هدف) و تصویر مادون قرمز (حرارتی) هدف می‌شود. بعد از شلیک موشک سامانه هدایتی موشک با استفاده از گردش‌بین‌ها (ژیروسکوپ)، شتاب‌سنج‌ها، جی‌پی‌اس، رادار داخلی خود و دید حرارتی (مادون قرمز) خود به سوی هدف می‌رود. هر موشکی که از یکی از امکانات بالا برای راهیابی بهره بگیرد موشکی با قابلیت شلیک کن و فراموش کن شناخته می‌شود.

ضد زره های «Fire-and-forget» معروف

از انواع موشک های«Fire-and-forget» میتوان به موشک‌های ضدتانک الماس ساخت ایران، موشک اسپایک ساخت اسرائیل، بریمستون موشک ضدتانک بریتانیایی، اف‌جی‌ام-۱۴۸ زوبین موشک ضدتانک آمریکایی، ناگ موشک ضدتانک هندی، اچ‌جی-۹ مدل آ، موشک ضدتانک چینی، ویخر (ای‌تی-۱۶) موشک ضد تانک روسی، اس‌ارآی‌دبلیو پردیتور موشک ضد تانک آمریکایی و تایپ۰۱ ال‌آام‌تی موشک ضدتانک پیاده‌نظام ژاپنی اشاره کرد.

موشک های تاپ اتک ضد تانک الماس ایرانی

موشک های ضد زره با قابلیت حمله از بالا و اصطلاحا “شلیک کن- فراموش کن”، امروز جزو پیشرفته ترین سلاح های موشکی ضد زره در جهان شناخته می شوند و در حدود ۱۰ کشور پیشرفته جهان، توانایی تولید بومی این نوع از سلاح ها را دارند. چند سالی است با توجه به ویژگی های اعلام شده از برخی محصولات تولیدی در صنایع دفاعی کشورمان، مشخص شده جمهوری اسلامی ایران نیز جدیدترین عضو باشگاه موشکی از نوع حمله از بالا یا اصطلاحا top attack weapon است. که موشک الماس تنها یکی از پروژه های ایران در این ضمینه است که تا به امروز سه نسل از موشک های الماس به مرحله تولید رسیده

موشک الماس
نسل اول (سمت چپ) تا نسل سوم موشک الماس

موشک الماس نسخه ۱:

موشک الماس ۱ با استفاده از جستجوگر تصویری و فیبر نوری بر ضد اهداف زرهی، استحکامات و نفرات بکار گرفته می‌شود. برد حداقلی و حداکثری آن ۲۰۰ متر تا ۴ کیلومتر، نوع هدایت آن دو نقطه ای و سرجگی آن از نوع خرج گود- ترموباریک و ضد استحکامات است و می تواند به صورت زمین پایه، پهپادپایه و بالگردپایه شلیک شود.

موشک الماس نسخه ۲:

موشک الماس
استفاده عملیاتی از پرتابگر زمینی الماس در رزمایش اخیر ارتش جمهوری اسلامی

این موشک نسل جدیدتر موشک الماس ۱ بوده و دارای برد ۷ کیلومتر است. این موشک جهت افزایش توان رزمی عملیاتی نیروهای مسلح برای مقابله با اهدافی که در عمق جبهه دشمن قرار گرفته و در تیررس مستقیم نیستند طراحی و ساخته شده است. موشک الماس ۲ قابلیت پرتاب زمین پایه، پهپادپایه و بالگرد پایه (از بالگرد کبری) را دارد.

موشک ترموباریک الماس نسخه ۳:

این موشک نسل جدیدی از موشک‌های ضدزره است که با استفاده از جستجوگر تصویری و فیبر نوری، ضد اهداف زرهی بکار گرفته می‌شود. قابلیت قفل بعد از شلیک، از ویژگی‌های این سلاح است و تسلیح و شلیک موفق آن از روی پهپاد و بالگرد کبری انجام شده است. موشک الماس ۳ می تواند به صورت زمین پایه، پهپاد پایه و بالگردپایه شلیک شود و بردی در حدود ۱۰ کیلومتر دارد. این موشک دارای هدایت دو نقطه ای و سرجنگی خرج گود- ضد استحکانات و ترموباریک است.

موشک ضد زره الماس
نصب نسل جدید موشک الماس روی پهپاد مهاجر ۱۰

چون الماس صرفا از فیبر نوری جهت ارسال تصویر دوربین نوک دماغه خود به نمایشگر کاربر بهره می برد تا اپراتور متوجه شود موشک در لحظات آخر به کدام هدف برخورد خواهد کرد، لذا نیازی به ادامه حضور میدانی کاربر نداشته و در عین حال، تصاویر بسیار باکیفیتی به اپراتور خود ارائه می دهد. ضمن آنکه با تجهیز نسل جدید خانواده پهپادهای مهاجر یعنی مهاجر ۱۰ به نسل جدید موشک الماس، می توان انتظار داشت به زودی سایر پهپادهای ایرانی نیز بتوانند این موشک را حمل کنند و برد انهدام اهداف خود را خارج از محدوده حملات سامانه های پدافندی مرسوم، قرار دهند.


ویژگی حمله از بالا یا تاپ‌اتک قبلاً به نوع دیگری در موشک طوفان ۳ دیده شده بود، اما این موشک از نوع برخورد مستقیم نبوده بلکه با یک سرجنگی خاص از نوع EFP تجهیز شده بود که با پرتاب تعداد زیادی پرتابه کوچک پرسرعت هنگام عبور از روی هدف کار می‌کرد اما موشک الماس با داشتن سرجنگی مرسوم موشک‌های ضد زره یعنی دارای بخش نفوذگر با ضربه مستقیم از بالا روی زره، تانک را از ضعیف‌ترین بخش آن یعنی روی برجک شکافته و سپس منفجر می‌شود.
ویژگی حمله از بالا در موشک الماس سبب می‌شود که کار دفاع در برابر آن حتی برای سامانه‌های دفاع فعال نرم و سخت هم دشوار باشد، زیرا اغلب این سامانه‌ها برای زوایای روبه‌رو و جانبی تانک بهینه شده‌اند، در نتیجه احتمال مورد اصابت قرار گرفتن الماس یا فریب و انحراف آن توسط سامانه‌های فعلی دفاع فعال کمتر می‌شود.

مراحل عملکرد موشک بعد از شلیک تا برخورد با هدف


ویژگی بسیار مهم دیگر الماس داشتن هدایت از نوع تصویرساز فروسرخ است که دلیل کارآمدی آن در شب و حتی آب و هوای نامناسب می‌شود. صرف نظر از دقت ذاتاً بالای روش‌های هدایت اپتیکی، این روش هدایت سبب می‌شود که الماس به موشکی از نوع شلیک کن- فراموش کن یا به قول خارجی‌ها Fire and Forget تبدیل شود که آن را در دسته موشک‌های نسل سوم ضد زره قرار می‌دهد. به این ترتیب پس از شلیک موشک نیاز به هرگونه دخالت عامل شلیک کننده شامل پهپاد یا نفر زمینی نبوده و می‌تواند موقعیت پرتاب را ترک کند.
برد موشک الماس یعنی ۸ کیلومتر هم برای یک سلاح ۱۵ کیلوگرمی بسیار خوب بوده و پهپاد و بالگرد شلیک‌کننده را از تیررس موشک‌های دوش پرتاب پدافند هوایی و عمده تسلیحات توپخانه‌ای این رسته که حتی تا کالیبر ۴۰ میلیمتر را هم شامل می‌شوند دور می‌کند.


در جریان تحویل تجهیزات جدید به نیروی زمینی سپاه و یگان صابرین آن در تیر ماه ۱۴۰۰ موشک الماس با پرتابگر زمینی هم مشاهده شد که سبب ارتقای قابل توجه اثرگذاری واحد‌های ضد زره سپاه با در نظر داشتن نکات فوق می‌شود. خصوصاً اینکه به سبب وزن کمتر موشک الماس در قیاس با موشک‌های قبلی یعنی طوفان، توسن و دهلاویه، تحرک واحد‌های ضد زره هم راحت‌تر صورت می‌پذیرد. البته به دلیل قیمت بالاتر الماس در مقایسه با موشک‌های مذکور، این موارد همچنان در خدمت باقی می‌مانند تا به تناسب نیاز موقعیت از هر یک از این موشک‌ها استفاده شود.

الماس نمونه بومی‌سازی شده از گونه LR موشک اسپایک

موشک الماس 3
یکی از نمونه‌های موشک الماس در نمایشگاه بین المللی بلاروس


بر اساس مقایسه‌های تصویری به نظر می‌رسد موشک الماس در واقع نمونه بومی‌سازی شده از گونه LR موشک اسپایک (به معنی میخ) ساخت رژیم غاصب صهیونیستی است که احتمالاً از طریق گروه‌های مقاومت اسلامی به دست متخصصان کشورمان رسیده است. طبق مشخصات کلی در دسترس، الماس ایران قابلیت‌های مشابه اسپایک LR را دارد که نشان می‌دهد ایران به فناوری‌های سطح بالا در حوزه موشک‌های ضدزره دست یافته است و می‌تواند با نگاهی به طراحی موشک خارجی، نمونه هم‌رده آن را در زمان کوتاهی بسازد و به تولید انبوه برساند. شاید دیرزمانی طول نکشد که الماس ایران در اختیار رزمندگان مقاومت اسلامی بلای جان مراکاوا‌های سازنده اولیه الماس شود!

استفاده حزب الله لبنان از موشک های الماس ۱ بر علیه مواضع ارتش رژیم صهیونیستی

 

ویدیویی قابل توجه از حمله رزمندگان حزب الله به سایت راداری جاسوسی جل العلام در حدود ۲ کیلومتری مرز لبنان منتشر شده است که حاوی نکات مهمی می باشد.

همان طور که در ویدیو مشخص است حزب الله بارها این پایگاه را با موشک های ضدزره مورد اصابت قرار داده که ۶ نقطه مورد اصابت قرار گرفته شامل دوربین ها ، سامانه های اپتیکی ، رادوم رادارهای نظارتی و پیش اخطار که در ارتفاع بالاتری از دیوار ۹ متری پایگاه قرار داشته و در دید رزمندگان مقاومت بوده و امکان نابودی آن با موشک کورنت که پروفایل پروازی آن به صورت مستقیم است وجود داشته به وضوح دیده می شود‌.

نقطه ای که حزب الله در این ویدیو مورد اصابت قرار می دهد رادوم یک رادار کشف و نظارتی دیگر است که پشت دیوار ۹ متری قرار دارد و از اینرو حزب الله با موشک کورنت امکان هدف قرار گرفتن آن را نداشته است.

از اینرو حزب الله برای اولین بار از موشک تاپ اتک الماس ۱ که دارای برد بیشینه ۴ کیلومتر می باشد و دارای قابلیت شلیک کن فراموش کن است استفاده کرده و این رادوم را منهدم می کند. از آنجا که پایگاه همان طور که بالاتر ذکر شد حدود ۲ کیلومتر با مرز فاصله دارد نیاز نبوده از الماس ۲ یا ۳ که دارای بردهای بالاتری است استفاده شود.در این ویدیو موشک الماس ۱ استفاده شده از کاونده تلویزیونی بهره می برد که به زیبایی جزییات حمله را نشان می دهد.

 

نوعموشک هوابه‌سطح و موشک سطح‌به‌سطح
خاستگاه ایران
وزن ~۱۴ کیلوگرم
برد مؤثرنسخه۱(۴km)نسخه۲(۷km)نسخه۳(۱۰km)
موتورراکت سوخت جامد
برد عملیاتی۸ کیلومترنسخه۱(۴km)نسخه۲(۷km)نسخه۳(۱۰km)
سکوی پرتابپهپاد، بالگرد و پرتابگر زمینی

روبیکای اخبار جبهه مقاومت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا